Tablice dynamiczne w Pascalu

Tablice dynamiczne w języku Pascal.

Czytelnicy zaznajomieni z Borland Delphi z pewnością wiedzą, że rozszerzona składnia języka Object Pascal pozwala na definiowanie tablic otwartych, o zmieniającej się liczbie elementów w trakcie wykonywania programu, innymi słowy dynamicznych. Niestety język Pascal został rozwinięty dla systemu Windows (i nadal jest rozwijany przez Borland'a), a co z tymi, którzy piszą programy dla trybu znakowego. Użytkownicy Delphi nie mogą narzekać, środowisko to pozwala tworzyć programy konsolowe, a co z programistami Pascala w systemach Linux (Unixowych). Tam niestety rzuca się w oczy trochę dyskomfort w pracy z narzędziami GNU Pascal, konfigurując jednak odpowiednio środowisko pracy (np. edytor Emacs) można osiągnąć nie mniejszą wygodę. Również i tam sytuację ratuje firma Borland ze swoim znakomitym Kylix'em, w ten sposób rozwijając język Pascal i dla systemów Unixowych. Ale co z tablicami dynamicznymi? Możemy się tutaj (nie korzystając z języka Object Pascal) posłużyć sposobem znanym z języka C. Wykorzystamy, oczywiście wskaźniki. Po pierwsze zadeklarujmy sobie nowy typ danych i nazwijmy go macierz:

type matrix=^byte;

Jak widzimy jest to typ wskaźnikowy, stwórzmy zmienną tego typu :

var m: matrix;

i w ciele programu przydzielmy jej w pamięci np. 10 bajtów:

getmem (m, 10);

teraz powróćmy do klauzuli deklaracji zmiennych i dodajmy dwie zmienne, które zapamiętają położenie w pamięci początku naszej tablicy:

var s, o: word;

Jedna zmienna zapamięta segment, a druga przesunięcie względem segmentu:

s:=seg(m);
o:=ofs(m);

Teraz możemy już zwolnić nasz wskaźnik, powodując, że pamięć nie będzie już dla niego rezerwowana:

freemem (m, 10);

Pamięć uprzednio zajmowana jest zwolniona, my mamy namiary do niej, wieć nic nie stoi na przeszkodzie aby wykorzystać tablicę (przy wykorzystaniu tablicy predefiniowanej mem):

mem[s:o]:=25;
mem[s:o+1]:=50;

Tym sposobem możemy pamiętać sobie zmienne w pamięci, nie zajmując miejsca w stosie zmiennych. Oczywiście odczyt przebiega w sposób analogiczny, np.:

writeln (mem[s:o]);
writeln (mem[s:o+1]);

Na ekranie powinniśmy zobaczyć nasze dwie liczby. Rozwiązanie takie ma ogromną wadę. Jeżeli chcielibyśmy coś jeszcze umieścić w pamięci należy dbać o to aby nie dochodziło do kolizji, inaczej będziemy zamazywać sobie dane. Jeżeli zechcemy umieścić jeszcze jedną zmienną dynamiczną, to po zwolnieniu poprzedniej jest ogromne prawdopodobieństwo, że zamażemy sobie tablice. Ale w sytuacji, gdy nie korzystamy ze zmiennych dynamicznych, pisząc proste programy można wykorzystać dostępną pamięć w ten sposób.