Operatory języka
Operatory są specjalnymi znakami, elementami języka programowania, służącymi do manipulowania danymi i sterowania pracą programu. Poniżej przedstawiam rodzaje operatorów, wraz z krótkim opisem. Szerszy opis obliczeń dokonywanych na danych liczbowych można znaleźć w dziale operacje liczbowe - obliczenia.
Przypisanie danych jest jedną z najważniejszych i zarazem najczęściej wykonywanych czynności podczas programowania w Delphi. Jak sama nazwa wskazuje, operator przypisania powoduje przypisanie nowych danych do zmiennej:
Budowa jest bardzo prosta. Po lewej stronie należy wpisać nazwę zmiennej, do której zostanie przydzielona dana ? po prawej musi znaleźć się przypisywana wartość.
W języku C odpowiednikiem operatora przypisania z Delphi jest znak równości (=), tak więc przypisanie jest w C jeszcze prostsze:
Czynność porównywania jest stosowana w codziennym życiu człowieka. Jesteśmy w stanie na przykład określić, który człowiek z dwojga jest wyższy, a na podstawie liczby koni mechanicznych silników jesteśmy w stanie ocenić, który z nich ma większą moc.
Podobnie w matematyce obowiązują takie znaki porównania jak > (znak większości) i < (znak mniejszości). Identyczne symbole są wykorzystywane w językach programowania.
Operatory logiczne często są nazywane operatorami boolowskimi (ang. Boolean operators). Wynika to z tego, że realizują one operacje właściwe dla algebry Boole?a.
Faktycznym zastosowaniem tych operatorów jest testowanie kilku warunków. Weźmy jakiś przykład z życia codziennego: ?Jeżeli będę miał 18 lat i 20 tysięcy zł, kupie sobie samochód?. W tym zdaniu operatorem jest i. Do spełnienia kryterium (kupna samochodu) jest niezbędne zatem spełnienie łącznie dwóch warunków (posiadania 20 tysięcy zł oraz skończenia 18 lat). Jeżeli któryś z tych warunków nie będzie prawdziwy ? kryterium, czyli kupno samochodu, nie zostanie spełnione.
Podobny przykład można przenieść na platformę programową. Na przykład jeżeli zmienna X posiada wartość 20, a zmienna Y wartość 10, to zrób to i tamto.
Nauka, jaką jest matematyka, dawno temu wykształciła pewne symbole umowne, opisujące pewne działania, jak np. dodawanie czy odejmowanie. Oczywiście komputer jako maszyna umożliwia wykonywanie tych czynności w bardzo prosty sposób przy wykorzystaniu symboli identycznych jak w matematyce.
Można tu zauważyć pewną różnicę w porównaniu z tym, czego uczyliśmy się w szkole podstawowej. W szkole bowiem jako znaku mnożenia używaliśmy kropki, natomiast komputerowym symbolem mnożenia jest gwiazdka (*). To samo tyczy się dzielenia (w szkole znak :) ? w Delphi symbol /.
Ciekawą operacją dostępną w Delphi jest dzielenie całkowite. Otóż stosując operator div w miejsce standardowego /, podzielimy liczby, lecz reszta z ewentualnego dzielenia zostanie pominięta.
To samo tyczy się operatora Mod ? jeżeli chcemy uzyskać jedynie resztę z dzielenia, możemy użyć mod w miejsce /.
W Delphi oczywiście można dodawać, dzielić i wykonywać wszystkie pozostałe działania arytmetyczne, korzystając ze zmiennych. Przykładowo: pobieramy dane od użytkownika i dodajemy dwie wartości. Dodawanie wartości zmiennych wygląda identycznie jak w przypadku zwyczajnych liczb:
W prosty sposób można także przypisać wynik jakiejkolwiek operacji:
Programowanie w języku C charakteryzuje się mniej czytelną składnią, ale jednocześnie dużą elastycznością oraz szybkością tworzenia kodu. W Turbo Pascalu w celu zwiększenia wartości zmiennej o 1 należało wykonać:
W C/C++ istnieją natomiast operatory upraszczające cały proces:
W Delphi z kolei wprowadzono funkcje zwiększania (ang. increment) oraz zmniejszania (ang. decrement) wartości:
Standardowe wywołanie tych funkcji zwiększa lub zmniejsza daną wartość o 1. Możliwe jest jednak zastosowanie opcjonalnego drugiego parametru, który określa, o ile funkcja ma zwiększyć wartość, np.:
Operatory bitowe oferują nieco bardziej zaawansowane działania na liczbach binarnych.
Operatory wykorzystywane przy pracy z obiektami czy rekordami.
Operatory przypisania
Przypisanie danych jest jedną z najważniejszych i zarazem najczęściej wykonywanych czynności podczas programowania w Delphi. Jak sama nazwa wskazuje, operator przypisania powoduje przypisanie nowych danych do zmiennej:
Zmienna := 20;
Budowa jest bardzo prosta. Po lewej stronie należy wpisać nazwę zmiennej, do której zostanie przydzielona dana ? po prawej musi znaleźć się przypisywana wartość.
W języku C odpowiednikiem operatora przypisania z Delphi jest znak równości (=), tak więc przypisanie jest w C jeszcze prostsze:
zmienna = 10;
Operatory porównania
Czynność porównywania jest stosowana w codziennym życiu człowieka. Jesteśmy w stanie na przykład określić, który człowiek z dwojga jest wyższy, a na podstawie liczby koni mechanicznych silników jesteśmy w stanie ocenić, który z nich ma większą moc.
Podobnie w matematyce obowiązują takie znaki porównania jak > (znak większości) i < (znak mniejszości). Identyczne symbole są wykorzystywane w językach programowania.
| Operator | Język Delphi |
| Nierówności | <> |
| Równości | = |
| Większości | > |
| Mniejszości | < |
| Większe lub równe | >= |
| Mniejsze lub równe | <= |
Operatory logiczne
Operatory logiczne często są nazywane operatorami boolowskimi (ang. Boolean operators). Wynika to z tego, że realizują one operacje właściwe dla algebry Boole?a.
Faktycznym zastosowaniem tych operatorów jest testowanie kilku warunków. Weźmy jakiś przykład z życia codziennego: ?Jeżeli będę miał 18 lat i 20 tysięcy zł, kupie sobie samochód?. W tym zdaniu operatorem jest i. Do spełnienia kryterium (kupna samochodu) jest niezbędne zatem spełnienie łącznie dwóch warunków (posiadania 20 tysięcy zł oraz skończenia 18 lat). Jeżeli któryś z tych warunków nie będzie prawdziwy ? kryterium, czyli kupno samochodu, nie zostanie spełnione.
Podobny przykład można przenieść na platformę programową. Na przykład jeżeli zmienna X posiada wartość 20, a zmienna Y wartość 10, to zrób to i tamto.
Operatory arytmetyczne
Nauka, jaką jest matematyka, dawno temu wykształciła pewne symbole umowne, opisujące pewne działania, jak np. dodawanie czy odejmowanie. Oczywiście komputer jako maszyna umożliwia wykonywanie tych czynności w bardzo prosty sposób przy wykorzystaniu symboli identycznych jak w matematyce.
| Operator | Język Delphi |
| Dodawanie | + |
| Odejmowanie | - |
| Mnożenie | * |
| Dzielenie rzeczywiste | / |
| Dzielenie całkowite | div |
| Reszta z dzielenia | mod |
Można tu zauważyć pewną różnicę w porównaniu z tym, czego uczyliśmy się w szkole podstawowej. W szkole bowiem jako znaku mnożenia używaliśmy kropki, natomiast komputerowym symbolem mnożenia jest gwiazdka (*). To samo tyczy się dzielenia (w szkole znak :) ? w Delphi symbol /.
Ciekawą operacją dostępną w Delphi jest dzielenie całkowite. Otóż stosując operator div w miejsce standardowego /, podzielimy liczby, lecz reszta z ewentualnego dzielenia zostanie pominięta.
To samo tyczy się operatora Mod ? jeżeli chcemy uzyskać jedynie resztę z dzielenia, możemy użyć mod w miejsce /.
W Delphi oczywiście można dodawać, dzielić i wykonywać wszystkie pozostałe działania arytmetyczne, korzystając ze zmiennych. Przykładowo: pobieramy dane od użytkownika i dodajemy dwie wartości. Dodawanie wartości zmiennych wygląda identycznie jak w przypadku zwyczajnych liczb:
X + Y; // dodanie wartości zmiennej X do zmiennej Y
W prosty sposób można także przypisać wynik jakiejkolwiek operacji:
Z := X * Y; // do zmiennej Z przypisz wynik mnożenie X i Y
Funkcje zwiększania i zmniejszania
Programowanie w języku C charakteryzuje się mniej czytelną składnią, ale jednocześnie dużą elastycznością oraz szybkością tworzenia kodu. W Turbo Pascalu w celu zwiększenia wartości zmiennej o 1 należało wykonać:
X := X + 1; // zwiększenie zmiennej o 1
W C/C++ istnieją natomiast operatory upraszczające cały proces:
++i; // zwiększ liczbę i o 1
i--; // zmniejsz liczbę i o jeden
i--; // zmniejsz liczbę i o jeden
W Delphi z kolei wprowadzono funkcje zwiększania (ang. increment) oraz zmniejszania (ang. decrement) wartości:
Standardowe wywołanie tych funkcji zwiększa lub zmniejsza daną wartość o 1. Możliwe jest jednak zastosowanie opcjonalnego drugiego parametru, który określa, o ile funkcja ma zwiększyć wartość, np.:
Operatory bitowe
Operatory bitowe oferują nieco bardziej zaawansowane działania na liczbach binarnych.
| Operator | Język Delphi |
| Koniunkcja | and |
| Zaprzeczenie | not |
| Alternatywa | or |
| Dysjunkcja | xor |
| Przesunięcie w lewo | shl |
| Przesunięcie w prawo | shr |
Operatory klasowe
Operatory wykorzystywane przy pracy z obiektami czy rekordami.
|
A D I M |
N O S X |
pisało sie inc(x);
a nawet zamiast x:=x+2 można było inc(x,2);
Chodzi mi przekreślone =.
Coz... sam Borland stosuje terminologie "symbol" wobec tych znakow. Gdyby traktowac znaki [ oraz ] jako oparator to czemu nie ( oraz ) ?
Osobiscie za operator uznaje symbol jezyka ktory sluzy wykonywaniu jakichs operacji (czyli, np. przypisywanie, porownywanie, mnozenie itp. a takze pobieranie adresu zmiennej, czyli @). Natomiast [ czy ^ czy ( to obowiazkowe elementy skladni wymagane do prawidlowej kompilacji programu (tak jak np. znak srednika na koncu instrukcji lub kropki na koncu programu).
Co do $, # oraz ; zgodzę się, że nie są to operatory, ale gdzie je opisać, jak nie tutaj?
;, @, ^, [], $, #, etc - to też operatory języka, a o arytmetycznych jest inny artykuł.